قیر یا بیتومن (Bitumen)، مادهای چسبناک، سیاهرنگ و نیمهجامد است که بهعنوان سنگینترین باقیمانده فرآیند تقطیر نفت خام در برجهای تقطیر اتمسفریک و خلأ پالایشگاهها به دست میآید. این ماده که از نظر ساختار شیمیایی مخلوطی پیچیده از هیدروکربنهای آروماتیک، رزینها، ساچوریتها و آسفالتین است، یکی از استراتژیکترین محصولات صنعت نفت و پتروشیمی به شمار میرود و نقشی محوری در زیرساختهای عمرانی، راهسازی و صنایع عایقکاری دارد.
ایران با در اختیار داشتن یکی از بزرگترین ذخایر اثباتشده نفت خام جهان و برخورداری از پالایشگاههای مجهز، از تولیدکنندگان و صادرکنندگان اصلی قیر در منطقه خاورمیانه محسوب میشود. کیفیت نفت خام سنگین ایران، پایه مناسبی برای تولید قیرهایی با درصد آسفالتین بالا و پایداری حرارتی مطلوب فراهم کرده که در بازارهای صادراتی جنوب آسیا، آفریقا و کشورهای حاشیه خلیج فارس تقاضای ثابتی دارد.